ฝังเข็มรักษากรดไหลย้อน ฟื้นสมดุลระบบย่อยอาหารตามศาสตร์แพทย์แผนจีน!!

กรดไหลย้อน มักเป็นปัญหากวนใจที่เมื่อได้เป็นแล้ว คนไข้มักมีอาการกำเริบซ้ำแล้วซ้ำเล่าได้อยู่บ่อยๆ จนเป็นปัญหาเรื้อรังที่รบกวนชีวิตประจำวันและสุขภาพในด้านอื่นๆ ไปด้วย กรดไหลย้อนเป็นภาวะที่กล้ามเนื้อหูรูดของหลอดอาหารคลายตัวอย่างผิดปกติ ทำให้มีการไหลย้อนกลับของกรดขึ้นไปในหลอดอาหารได้ง่ายขึ้น กรดหรือแก๊สจากกระเพาะอาหารนี้จะไหลย้อนขึ้นมาสู่หลอดอาหารและอาจเลยมาถึงลำคอ เมื่อน้ำย่อยที่มีความเป็นกรดไหลย้อนขึ้นมาจะทำให้เนื้อเยื่ออ่อนบริเวณหลอดอาหาร ลิ้นปี่ หรือลำคอระคายเคืองและอักเสบ ทำให้คนไข้รู้สึกเหมือนอาหารไม่ย่อย ปวดแสบร้อนบริเวณลิ้นปี่ กลางอก หรือลำคอ และมีอาการเรอเปรี้ยวรวมด้วยได้โดยมากมักมีอาการชัดเจนมากขึ้นหลังรับประทานอาหาร โดยเฉพาะอาหารมื้อใหญ่และมีไขมันสูง หรือเมื่อนอนราบหรือนอนเอนตัวเร็วเกินไปหลังมื้ออาหาร

ซึ่งหากคนไข้มีอาการของกรดไหลย้อนเรื้อรังเป็นเวลาหลายสัปดาห์ อาจนำไปสู่ภาวะแทรกซ้อนร้ายแรงได้ เช่น หลอดอาหารอักเสบ แผลในหลอดอาหาร หลอดอาหารตีบ และที่อันตรายที่สุดคือความเสี่ยงที่จะเป็นมะเร็งหลอดอาหารได้ เนื่องจากเซลล์เยื่อบุหลอดอาหารมีการเปลี่ยนแปลงเรื้อรังจากการสัมผัสความเป็นกรดของน้ำย่อยจากกระเพาะอาหาร  ดังนั้นจึงเป็นโรคที่ไม่ควรปล่อยไว้นานจนเป็นเรื้อรัง ซึ่งแพทย์แผนจีนสามารถ “ฝังเข็มรักษากรดไหลย้อน” ได้เป็นอย่างดี ช่วยปรับสมดุล ฟื้นฟูและบำรุงอวัยวะที่พร่องหรือแกร่งเกินให้กลับมาอยู่ในภาวะสมดุลและทำงานได้อย่างปกติดั่งเดิม

สาเหตุของกรดไหลย้อน

กรดไหลย้อนเกิดขึ้นได้จากหลายสาเหตุ ส่วนมากมักเกิดจากพฤติกรรมการใช้ชีวิต ไม่ว่าจะเป็นการรับประทานอาหาร เช่น ทานมื้อใหญ่เกินไป ทานอาหารไม่ตรงเวลา มื้อดึก ทานแล้วนอนทันที ทานรสจัด ไขมันสูง หรือประเภทที่มาคาเฟอีน ชา กาแฟ ช็อกโกแลต เป็นต้น รวมถึงความเครียด นอนดึกนอนน้อย สูบบุหรี่ แอลกอฮอล์ ภาวะน้ำหนักเกิน และยาบางชนิดสิ่งต่างๆเหล่านี้ล้วนกระตุ้นให้เกิดกรดไหลย้อนได้ทั้งสิ้น

มุมมองของแพทย์แผนจีนต่อภาวะกรดไหลย้อน

ในทางการแพทย์แผนจีนกรดไหลย้อนจะมีความเกี่ยวข้องกับอวัยวะกระเพาะเป็นหลัก รวมถึงอวัยวะตับ ถุงน้ำดี ม้าม และปอด โดยสามารถแบ่งการวินิจฉัยจากกลุ่มอาการได้หลักๆเป็น 2 ประเภท ได้แก่ 

1.ภาวะลมปราณของตับติดขัดทำให้เกิดไฟกำเริบ (肝郁化火)  : คนไข้มักมีภาวะกรดไหลย้อน ร่วมกับมีอาการแสบร้อนบริเวณลิ้นปี่หรือกลางอก และมีอาเจียนเป็นน้ำย่อย มีกระวนกระวาย ปากแห้ง ขมในปาก มีกลิ่นปากร่วม ตรวจร่างกายพบปลายลิ้นมีสีแดง ฝ้าเหลืองบาง ชีพจรตึงหรือเร็ว

2.ภาวะม้ามและกระเพาะอาหารอ่อนแอ (脾胃虚弱) : คนไข้มักมีภาวะกรดไหลย้อน ร่วมกับรู้สึกอืดแน่นบริเวณลิ้นปี่ มีอาการเรอ อาเจียน และดีขึ้นด้วยการกดนวด ตรวจร่างกายพบลิ้นซีด ฝ้าขาว ชีพจรตึงหรือเล็ก 

หลักการรักษาทางการแพทย์แผนจีน เราจะเน้นขจัดและระบายความร้อนหรือไฟของอวัยวะตับที่จะรบกวนการทำงานของอวัยวะกระเพาะเป็นหลัก รวมถึงบำรุงฟื้นฟูอวัยวะกระเพาะและม้ามให้แข็งแรง และปรับสมดุลการไหลเวียนของลมปราณให้กลับมาเป็นปกติ

อาการที่เด่นชัดของกรดไหลย้อน

อาการสำคัญ ได้แก่

1. มีอาหาร หรือกรดไหลย้อนขึ้นมาบริเวณลิ้นปี่ กลางอก ลำคอหรือปาก หลังรับประทานอาหาร และอาจรู้สึกถึงรสเปรี้ยวหรือขมที่ปากและคอร่วมด้วย

2. มีอาการแสบร้อนกลางอก สภาวะกรดสามารถทำลายเนื้อเยื่ออ่อนบริเวณหลอดอาหารได้

3. มีอาการคลื่นไส้ พะอืดพะอม จุกเสียด แน่นท้องหรือเบื่ออาหารร่วม

​อาการอื่น ๆ ได้แก่

1. อาการเจ็บหน้าอกที่ไม่เกี่ยวข้องกับโรคหัวใจ 

2. เจ็บคอ เหมือนมีก้อนในลำคอ หรือกลืนลำบาก โดยมากมักเกิดขึ้นตอนกลางคืน

3. ในกรณีที่กรดไหลย้อนเข้าไปในทางเดินหายใจร่วมด้วย คนไข้จะมีอาการคล้ายหอบหืด ได้แก่ ไอเรื้อรังโดยไม่มีสาเหตุชัดเจน หายใจเสียงหวีด เสียงแหบ และหายใจติดขัด 

4. ฟันผุและมีกลิ่นปาก

​อาการมักชัดเจนขึ้น ในเวลาดังต่อไปนี้

1. หลังอาหารมื้อใหญ่หรืออาหารไขมันสูง

2. ตอนกลางคืนหรือนอนราบ

3. หลังจากก้มตัว

4. หลังสูบบุหรี่หรือดื่มแอลกอฮอล์

​ทำให้เกิดภาวะแทรกซ้อนได้ดังนี้

1. หลอดอาหารอักเสบ (Esophagitis) หลอดอาหารที่อักเสบเรื้อรังจากกรดในกระเพาะอาหารอาจทำให้เกิดแผลเปื่อยและการเปลี่ยนแปลงของเนื้อเยื่อบริเวณโดยรอบ

2. เกดการเปลี่ยนแปลงของเซลล์เยื่อบุผิวหลอดอาหาร (Barrett’s esophagus) ภาวะเยื่อบุหลอดอาหารเปลี่ยนแปลงจนคล้ายเยื่อบุลำไส้

3. หลอดอาหารตีบ กลืนลำบาก เมื่อหลอดอาหารอักเสบและเป็นแผลเป็นเวลานาน ร่างกายจะสร้างรอยแผลเป็นขึ้นมาเพื่อปกป้องหลอดอาหารจากความอักเสบ แต่แผลเป็นอาจทำให้หลอดอาหารตีบแคบลงและผู้ป่วยจะกลืนอาหารลำบาก

4. โรคกรดไหลย้อนขึ้นมาที่คอและกล่องเสียง (Laryngopharyngeal Reflux: LPR) กรดจากกระเพาะอาหารอาจไหลไปถึงคอได้ขณะหลับ อาจทำให้ผู้ป่วยมีอาการปวดบวมที่คอและเสียงแหบ 

5. หอบหืด โรคกรดไหลย้อนอาจทำให้เกิดอาการคล้ายหอบหืด แม้ไม่เคยเป็นมาก่อน กรดจะทำให้หลอดลมระคายเคือง และก่อให้เกิดอาการไอได้

การฝังเข็มรักษากรดไหลย้อน ทำงานอย่างไร

ศาสตร์การแพทย์แผนจีนใช้หลักการรักษาโรคกรดไหลย้อน คือ “มุ่งเน้นปรับสมดุลกระเพาะอาหารเป็นหลัก และปรับการไหลเวียนของลมปราณให้ไหลลงเป็นปกติ ไม่ย้อนขึ้น” โดยขจัดและระบายความร้อนหรือไฟของอวัยวะตับที่จะรบกวนการทำงานของอวัยวะกระเพาะ และบำรุงฟื้นฟูอวัยวะกระเพาะและม้ามให้แข็งแรงร่วมด้วย 

นอกจากนี้ฝังเข็มรักษากรดไหลย้อน จะช่วยในการปรับสมดุลการทำงานของกระเพาะอาหาร เพิ่มการทำงานของหูรูดหลอดอาหารส่วนล่าง (LES) ให้ดีขึ้น ผ่านการกระตุ้นเส้นประสาทเวกัส (vagusnerve) ทำให้กล้ามเนื้อหูรูดหลอดอาหารหดตัวมากขึ้น จึงสามารถลดการไหลย้อนของกรดได้ และลดปริมาณการหลั่งกรดในกระเพาะลง จากการปรับสมดุลลดการกระตุ้นจากระบบประสาทอัตโนมัติซิมพาเทติก (sympathetic) และปรับปรุงคุณภาพชีวิตในด้านอื่นๆ ที่เป็นสาเหตุร่วม เช่น ความเครียดสะสม ภาวะนอนไม่หลับ เป็นต้น โดยมีวัตถุประสงค์เพื่อซ่อมแซมเนื่อเยื่อบริเวณหลอดอาหาร บรรเทาอาการของโรค ป้องกันการเกิดโรคซ้ำ เพิ่มคุณภาพชีวิตของผู้ป่วย และลดการเกิดภาวะแทรกซ้อน 

การรักษาฝังเข็มรักษากรดไหลย้อน ถูกใช้เป็นหนึ่งในวิธีการรักษาที่ได้ผลอย่างมีประสิทธิภาพ และมีผลข้างเคียงต่ำ ซึ่งสามารถรักษาร่วมกับการทานยาแผนปัจจุบัน หรือการรักษาอื่นของแพทย์แผนปัจจุบันได้ ร่วมกับแพทย์แผนจีนอาจมีการจ่ายยาจีนร่วมด้วยสำหรับคนไข้บางรายที่มีภาวะเสียสมดุลของอวัยวะและร่างกายค่อนข้างมาก เพื่อเสริมประสิทธิภาพควบคู่กับการฝังเข็ม และสมุนไพรจีนนี้เองมีส่วนปรับและเสริมสร้างจุลินทรีย์ที่ดีต่อระบบทางเดินอาหาร (gut microbiome) ที่มีส่วนสำคัญมากต่อระบบทางเดินอาหารและสุขภาพด้านอื่นๆของร่างกาย

ประโยชน์ของการฝังเข็มต่อผู้ที่มีกรดไหลย้อน

1. รักษาและบรรเทาอาการของโรค ป้องกันการเกิดซ้ำ และลดการเกิดภาวะแทรกซ้อน

2. ปรับสมดุลร่างกาย และอวัยวะต่างๆโดยเฉพาะ กระเพาะอาหาร ตับ และม้าม เป็นหลัก

3. เพิ่มการทำงานของหูรูดหลอดอาหารส่วนล่าง(LES) ให้ดีขึ้น

4. ลดปริมาณการหลั่งกรดในกระเพาะลง

5. ปรับปรุงคุณภาพชีวิตในด้านอื่นๆที่เป็นสาเหตุร่วม เช่น ความเครียดสะสม ภาวะนอนไม่หลับ เป็นต้น

ขั้นตอนการรักษาที่ปิยชาติคลินิก

แนะนำให้คนไข้ติดต่อเพื่อนัดหมายเพื่อปรึกษากับคุณหมอล่วงหน้า จากนั้นคุณหมอจะให้คำปรึกษา ซักประวัติ ตรวจวินิจฉัย และวางแผนการรักษาร่วมกับคนไข้อีกครั้ง โดยส่วนมากมักใช้การรักษาด้วยการฝังเข็ม และหรือร่วมกับการใช้สมุนไพรจีน โดยจะใช้เวลาประมาณ 45นาที-1ชั่งโมง ในการรักษา และจะนัดติดตามผลการรักษาร่วมกับทำการรักษาต่อเนื่องประมาณสัปดาห์ละ 1-2ครั้ง เป็นระยะเวลา 1-3 เดือน ขึ้นอยู่กับอาการ พฤติกรรมการใช้ชีวิตและการตอบสนองต่อการรักษาของคนไข้แต่ละราย

รักษากรดไหลย้อนด้วยการฝังเข็ม ที่ “ปิยชาติคลินิก”

ที่ปิยชาติคลินิกเรามีแพทย์ผู้มีประสบการณ์ในการให้คำปรึกษา ตรวจวินิจฉัย แนะนำ และทำการรักษาอย่างเหมาะสมให้กับคนไข้ รวมถึงติดตามการรักษาและประเมินผลอย่างต่อเนื่อง หากท่านใดสนใจเกี่ยวกับฝังเข็มรักษากรดไหลย้อนหากคุณกำลังมองหาคลินิกแพทย์แผนจีนที่ดูแลครบทั้งร่างกายและจิตใจ ที่ปิยชาติคลินิกพร้อมให้บริการโดยทีมแพทย์แผนจีนมากประสบการณ์ ดำเนินกิจการมานานกว่า 10 ปีให้บริการทั้ง ฝังเข็ม ครอบแก้ว และยาจีน ภายใต้มาตรฐานการแพทย์ที่ปลอดภัยและใส่ใจในทุกขั้นตอนสาขาที่เปิดให้บริการ มีดังนี้

สาขาพญาไท – กรุงเทพมหานคร

สาขาพระราม 4 – สวนเพลินกรุงเทพมหานคร

สาขารังสิต – คลองสี่ จังหวัดปทุมธานี

สาขารัตนาธิเบศร์ – บางบัวทอง จังหวัดนนทบุรี